![\"berard-brom-e1441614391916\"](\"https:\/\/mariekewinkler.wordpress.com\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/berard-brom-e1441614391916.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
In december 1941 houdt de Nijmeegse hoogleraar Gerard Brom een voordracht voor de jaarvergadering van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde<\/a><\/strong><\/span> te Leiden. Onderwerp van de voordracht is de geschiedschrijving van de Nederlandse literatuur. Of preciezer, de geschiedenis van de geschiedschrijving van de Nederlandse literatuur.\u00a0Brom werkt de lezing uit tot een boek dat in 1944 verschijnt onder de titel Geschiedschrijvers van onze letterkunde<\/em>.\u00a0<\/em>Het is \u00e9\u00e9n van de vroegste vakhistorische overzichten en is alleen daarom al interessant voor iedere letterkundige om eens in te zien.<\/p>\n Daarnaast is het \u2013 als je een beetje door het ouderwetse taalgebruik heen leest \u2013 ook heel vermakelijk.\u00a0Brom geeft namelijk allerminst een neutrale beschrijving van de ontwikkeling van het vak. Zijn doel lijkt vooral te zijn geweest de beperkingen aan te wijzen in de literatuurgeschiedschrijving tot dan toe. Die betreffen niet alleen de fundamentele discussie over de selectie van letterkundige werken (welke wel, welke niet?), maar zijn vaak ook gericht op de persoon van de literatuurhistoricus. <\/span><\/p>\n Deze laat zich volgens Brom bijvoorbeeld te veel be\u00efnvloeden door nog levende schrijvers (zo buigt Prinsen al te \u2018slaafs voor de literatoren\u2019 wat hem niets anders oplevert dan \u2018dat het publiek hem ernstiger nam dan het gilde van vakgenoten\u2019); of hij mist een werkelijk inzicht (Kalff bijvoorbeeld is weliswaar vervuld van nationaal gevoel, maar heeft volgens Brom \u2018de diepste kracht in het volksleven het minst begrepen\u2019). Ook \u2018geleerddoenerij\u2019 en al te grote zelfverheffing worden bekritiseerd, laatst genoemd aspect vooral met betrekking tot Albert Verwey<\/a><\/span><\/strong> (waarbij meteen ook de onvermoeibare feitenverzamelaar Te Winkel een veeg uit de pan krijgt): \u2018Verschrompelde Jan te Winkel onder de berg notities tot een ijverig kaboutertje, Verwey stond op elke bladzij zijn figuur profetisch te verheffen.\u2019 Een ander verwijt, eveneens gemaakt aan het adres van Verwey maar ook aan dat van Bilderdijk, is het gemis aan humor: \u2018Verwey deelde met Bilderdijk, van wie hij zo weinig weten wou, een tekort aan humor en vooral aan zelfironie\u2019.<\/span><\/p>\n Hoewel ik Brom zelf ook niet echt kan betrappen op veel humor, presenteert\u00a0Geschiedschrijvers van onze letterkunde<\/em>\u00a0wel een hoop komische letterkundige types: \u00a0de publieksgeile letterkundige, de ijverige kabouter, de zelfbenoemde profeet… Daarmee\u00a0vormt Geschiedschrijvers van onze letterkunde<\/em>\u00a0een hele mooie bron voor het in kaart brengen van prototypische functies van academische letterkundigen, zoals dat bijvoorbeeld gebeurt voor schrijvers in het zojuist verschenen boek Schrijverstypen. De moderne auteur tussen individu en collectief<\/span> <\/a><\/em><\/strong>(2016). Aan de hand van auteurs als Frederik van Eeden, Marnix Gijsen en Frans Kellendonk worden in dit boek verschillende auteursrollen onder de loep genomen zoals de romantische schrijver, de socialistische schrijver, de schrijver-reiziger, de grootauteur en de schrijver-criticus. Het gaat daarbij niet zozeer om de individuele auteurs — laat staan om hun ‘karaktertrekken’ — \u00a0maar om de ‘modellen’ die deze auteurs aanwenden om hun schrijverschap vorm te geven.<\/p>\n Zou het na Kneppelhouts Studenten-Typen<\/a><\/em>\u00a0<\/strong><\/span>(1841) en het net verschenen Schrijverstypen<\/em> niet aardig zijn om een staalkaart van academische types op te stellen?<\/p>\n
![\"3d_heraut_klein-1024x924\"](\"https:\/\/mariekewinkler.wordpress.com\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/3d_heraut_klein-1024x924.png\")
<\/p>\n