![\"veldwerk\"](\"https:\/\/mariekewinkler.wordpress.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/veldwerk.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u2018Kunnen wij gezamenlijk een goed, dat wil zeggen geloofwaardig, verhaal vertellen?\u2019, vraagt Ivo Victoria. Hij kijkt even op van het katheder. Het publiek is stil. Het denkt misschien na over wat \u2018goed\u2019 hier betekent, of wat \u2018geloofwaardig\u2019 is. Het denkt allicht aan de receptie die zo dadelijk gaat beginnen. Of het probeert de vraag te koppelen aan alles wat het eerder op de dag<\/a><\/strong><\/span> heeft gehoord, de vele voorstellen, plannen en initiatieven die gericht zijn op het versterken van de plaats van literatuur in de samenleving. Want dat is de reden waarom dit publiek van literatuurdocenten, critici, essayisten, academici, boekhandelaren, uitgevers, vakdidactici en bibliothecarissen vandaag bijeen is gekomen in Brussel. \u2018Het is tijd voor actie\u2019, schreef de organisatie in de aankondiging. Het doel van de dag is dan ook om gezamenlijk tot concrete voorstellen te komen die publiek en beleid zouden kunnen overtuigen van de maatschappelijke relevantie van literatuur.<\/p>\n In het ochtendprogramma waren al veel inspirerende initiatieven en samenwerkingsverbanden de revue gepasseerd: van de 50+1 canon<\/a><\/span><\/strong> tot inburgeringscursussen waarbij Nederlandse literatuur samen met nieuwkomers wordt gelezen; van het \u2018ultra korte verhalen\u2019-evenement van\u00a0boekhandel Limerick<\/a><\/span><\/strong> tot de plannen van bibliotheek Muntpunt<\/a> <\/strong><\/span>voor een expositie over the Great European novel<\/i>; van creative writing<\/i> op de middelbare school en een doorgaande leerlijn cultuuronderwijs<\/a><\/strong><\/span> tot de educatieve projecten van het Letterenhuis<\/a><\/strong><\/span>; van het online platform voor literatuurkritiek\u00a0deReactor<\/a><\/span><\/strong> tot een pleidooi voor een platform voor leesclublezers. Aan het einde van de dag was iedereen het er over eens dat er al ongelooflijk veel mooie samenwerkingsverbanden zijn. De zoektocht is dus niet die naarnieuwe<\/i> verbanden. Eerder die naar het goede en geloofwaardige verhaal: wat is de juiste manier om het belang van dit soort verbanden uit te leggen aan een publiek dat niet automatische gelooft in de waarde van literatuur?<\/p>\n Die waarde was voor alle aanwezigen glashelder. Literatuur cultiveert, verrijkt, geeft betekenis, pleziert, zoals uitgever Harold Polis<\/a><\/span><\/strong> het kernachtig uitdrukte: het lezen van literatuur maakt ons \u2018meer mens\u2019. Literatuur lezen vult niet alleen het functionele taalgebruik aan, prikkelt niet alleen de verbeelding, betoogde eveneens docent Paul De Loore, maar biedt leerlingen ook een middel om de wereld te begrijpen en te interpreteren. \u2018Geen betere voorbereiding op het leven<\/a><\/strong><\/span> dan literatuuronderwijs!\u2019, concludeerde De Loore hartstochtelijk. Wij kunnen elkaar kortom prima uitleggen waarom literatuur lezen noodzakelijk en nodig is.<\/p>\n Maar hoe zit dat met mensen die veel minder vanzelfsprekend overtuigd zijn van de intrinsieke waarde van literatuur? Deze vraag werd aangekaart door docentopleider An Van Uytvanck die onder leerkrachten vaak een gebrek aan motivatie en interesse in literatuur constateert. We kunnen wel een hoop verwachten van de literatuurdocent \u2013 en dat die verwachtingen torenhoog zijn, bleek steeds weer, zoals Dirk Terryn stelde: \u2018niet musea, bibliotheken of theaters zijn de grootste cultuurinstellingen van het land, dat is het onderwijs!\u2019 \u2013 maar wat als de leerkracht zelf al niet warm loopt voor een roman, gedicht over theaterstuk? Daarmee wijst Van Uytvanck op een belangrijk punt, want het hierboven genoemde verhaal is een goed en geloofwaardig verhaal, maar het is dat vooral voor een publiek dat al overtuigd is<\/i>. Hoe zit dat met dat andere publiek?<\/p>\n Die vraag stelde Annelies Beck aan de orde in haar bijdrage over literatuur op tv. Waarom, vroeg zij, zouden we boekenprogramma\u2019s willen op televisie? Voor u is het duidelijk, literatuur krijgt daarmee een groter bereik, maar wat heeft de televisiekijker er aan? Interessant was Becks opmerking dat televisie een andere taal spreekt dan de literatuur. In dit medium gaat het helemaal niet om \u2018boeken\u2019 en \u2018lezers\u2019, maar om \u2018idee\u00ebn\u2019 en \u2018kijkers\u2019. Wil literatuur op tv werken dan moet het zich op die kijker richten, niet op de lezer. Bovendien moet het de kijker iets tonen waarvan het \u2018niet eens weet dat ze het wil weten\u2019.<\/p>\n Beck was een van de weinige sprekers die niet vanuit een traditionele literaire instantie sprak en dat bleek direct ook heel waardevol, want het maakt een fundamenteel probleem duidelijk van het willen overbruggen van de kloof tussen literatuur en maatschappij. Die maatschappij spreekt immers volgens een economische logica. Wat hier de waarde van literatuur wordt genoemd, is niet hetzelfde als wat maatschappelijk nuttig wordt geacht in de ogen van beleidsmakers en politici. Hoe kunnen we met andere woorden tegelijkertijd een goed en geloofwaardig verhaal vertellen aan een breder publiek \u00e9n de waarde van literatuur (en het lezen daarvan) onderschrijven? Dit gaat volgens mij niet alleen met de genoemde intrinsieke argumenten, maar veelmeer nog middels het enthousiasme en de hartstochtelijke inzet die alle aanwezigen op 21 september toonden. Dat is tenslotte iets waar iedereen zich in kan herkennen. Ik snap bijvoorbeeld niets van het bouwen van moleculen, ik wist niet eens dat ik er meer over wilde horen, totdat ik afgelopen week de kersverse Nobelprijswinnaar Ben Feringa op tv hoorde vertellen over zijn liefde voor \u2018mooie moleculen\u2019. Op de vraag wat voor hem een mooi molecuul is, antwoordt hij: \u2018Daar heb ik niet echt een definitie voor. Dat kan een molecuul met een mooie symmetrie zijn, of met een mooi skelet. Of met een functie.\u2019 Eigenlijk is het heel simpel: \u2018Ik geniet van hun schoonheid\u2019.<\/p>\n <\/p>\n Deze column is geschreven voor de Veldwerk<\/a>-rubriek van de Wintertuin en verscheen eerder op Wintertuin heeft een verhaal<\/a>.<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u2018Kunnen wij gezamenlijk een goed, dat wil zeggen geloofwaardig, verhaal vertellen?\u2019, vraagt Ivo Victoria. Hij kijkt even op van het katheder. Het publiek is stil. Het denkt misschien na over wat \u2018goed\u2019 hier betekent, of wat \u2018geloofwaardig\u2019 is. Het denkt allicht aan de receptie die zo dadelijk gaat beginnen. Of het probeert de vraag te […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13,30,45,69,72],"tags":[],"class_list":["post-1231","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-conference","category-kritiek","category-onderwijs","category-universiteit","category-veldwerk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mariekewinkler.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1231","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mariekewinkler.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mariekewinkler.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mariekewinkler.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mariekewinkler.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1231"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mariekewinkler.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1231\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mariekewinkler.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1231"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mariekewinkler.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1231"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mariekewinkler.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1231"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}