{"id":430,"date":"2014-03-29T16:36:18","date_gmt":"2014-03-29T16:36:18","guid":{"rendered":"http:\/\/mariekewinkler.wordpress.com\/?p=430"},"modified":"2014-03-29T16:36:18","modified_gmt":"2014-03-29T16:36:18","slug":"uniek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mariekewinkler.nl\/?p=430","title":{"rendered":"Uniek"},"content":{"rendered":"
\"DSZ<\/a><\/div>\n
<\/div>\n
Nieuwe aandacht voor het uniekste tijdschrift uit de Nederlandse literatuur<\/strong><\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
\n

Het tijdschrift\u00a0De Schone Zakdoek<\/em><\/span><\/a><\/span><\/strong>\u00a0waart als een mythe door de Nederlandse literatuurgeschiedenis. Niet alleen omdat\u00a0De Schone Zakdoek<\/em>\u00a0het enige Nederlandse surrealistische tijdschrift was, maar ook, of eigenlijk vooral, omdat een nummer van het tijdschrift schaars goed was. Het verscheen namelijk tussen 1941 en 1944 in de bijzondere oplage van \u00e9\u00e9n exemplaar.<\/p>\n

 <\/p>\n

<\/a>De keuze voor de minimale oplage was een manier van de oprichters Gertrude Pape en Theo van Baaren om de tijdens de bezetting ingestelde censuur te omzeilen: omdat het verscheen in \u00e9\u00e9n exemplaar kon het simpelweg niet als offici\u00eble publicatie genoteerd worden.\u00a0De Schone Zakdoek<\/em>\u00a0ontweek daarmee de verplichte registratie bij de Kultuurkamer, het door de bezetters ingestelde controle-instituut. De oplage van \u00e9\u00e9n exemplaar bracht echter nog een ander, inhoudelijk voordeel met zich mee. Het werd namelijk mogelijk om uniek beeldmateriaal zoals handgemaakte collages, foto\u2019s en tekeningen op te nemen. Ondanks de beperkte omstandigheden en middelen konden Pape en Van Baaren op deze manier een zeer gevarieerd,\u00a0fullcolour<\/em>\u00a0tijdschrift aanbieden, waarbij woord en beeld naast elkaar op de pagina stonden.<\/p>\n

 <\/p>\n

Gedurende het driejarige bestaan van het tijdschrift hebben bijna veertig verschillende mensen meegewerkt. De belangrijkste medewerkers die ook na de oorlog nog zouden publiceren, naast de harde kern van Van Baaren en Pape, waren: dichter Ad den Besten, dichter-schrijver C. Buddingh\u2019, dichter-tekenaar Chris J. van Geel, dichter-schrijver L. Th. Lehmann en schrijver-fotograaf-filmmaker E. van Moerkerken (pseudoniem Eric Terduyn).<\/p>\n

De enige exemplaren liggen tot de dag van vandaag veilig opgeborgen in de klimaatkasten van het Letterkundig Museum.<\/p>\n

 <\/p>\n

Begin jaren \u201950 had Cees Buddingh\u2019<\/span><\/a><\/strong><\/span>, oud-medewerker van het tijdschrift, het plan opgevat om een bloemlezing van\u00a0De Schone Zakdoek<\/em>\u00a0uit te brengen. Het bleef echter bij een plan. Het lukte hem niet de financi\u00ebn rond te krijgen. \u201cEn misschien is dat ook maar het beste,\u201d schrijft hij later in\u00a0Buddingh\u2019 van A tot Z. Ontmoetingen met Nederlandse en Vlaamse letterkundigen<\/em>\u00a0(1990), \u201clegenden moet je niet tot werkelijkheid proberen te maken. Er zijn er al zo weinig.\u201d<\/p>\n

 <\/p>\n

In 1981 kon een breder publiek uiteindelijk toch een indruk krijgen van het tijdschrift. In dit jaar verscheen een bescheiden zwart-wit bloemlezing uit de verschillende jaargangen van de hand van oprichter Theo van Baaren. De bloemlezing was een dankbetuiging aan de literaire vrienden van Van Baren en Pape die tijdens de oorlog samenkwamen en die het maken van\u00a0De Schone Zakdoek<\/em>\u00a0mogelijk maakten.<\/p>\n

 <\/p>\n

Vorige week zaterdag 22 maart werd in de Nicolaikerk te Utrecht nummer 36\/37 van\u00a0De Schone Zakdoek<\/em>\u00a0gepresenteerd. Dit nummer werd gemaakt door vijfentwintig (voornamelijk Utrechtse) tekenaars. Hiermee geven zij \u2013 zeventig jaar na dato \u2013 een eerbetoon<\/span><\/a><\/span><\/strong> het uniekste tijdschrift uit de Nederlandse literatuur en wel op een manier die recht wil doen aan het kleurige en veelzijdige materiaal dat ieder nummer van\u00a0De Schone Zakdoek<\/em>\u00a0rijk was. Ook dit nummer verscheen namelijk, jawel, in \u00e9\u00e9n exemplaar. Dit ene exemplaar is inmiddels alweer onderweg naar een klimaatkast in het Letterkundig Museum, maar niet voordat het volledig gedigitaliseerd werd. U kunt het nieuwe nummer van\u00a0De Schone Zakdoek<\/em>\u00a0bekijken op de weblog:<\/p>\n

http:\/\/schonezakdoek.blogspot.nl<\/strong><\/span><\/a><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Kijkt u vooral ook eens naar de eerdere stukken die verschenen op deze weblog waaronder foto\u2019s van de omslagen van\u00a0De Schone Zakdoek<\/em>\u00a0uit de eerste twee jaren, collages van Theo van Baaren, tekeningen van Gertrude Pape en \u00e9\u00e9n van de zeer jonge Gerdi Wagenaar, dochter van de kunstenaar\u00a0Willy Wagenaar<\/span><\/a><\/strong><\/span>.<\/p>\n

 <\/p>\n

Mocht u ge\u00efnteresseerd zijn geraakt in dit unieke tijdschrift en meer willen zien: op het moment loopt in het centraal museum de expositie \u2018Surre\u00eble Werelden<\/span><\/a>\u2019<\/span><\/strong> waarin tevens aandacht wordt besteed aan\u00a0De Schone Zakdoek<\/em>.<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Voor uw lichamelijke verkoudheid<\/strong><\/p>\n

een schone zakdoek<\/strong><\/p>\n

Voor uw geestelijke verkoudheid<\/strong><\/p>\n

DE SCHONE ZAKDOEK<\/strong><\/p>\n

(motto uit\u00a0De Schone Zakdoek<\/em>, nr.3)<\/p>\n

 <\/p>\n

***<\/p>\n

Afbeelding: collage van Theo van Baaren uit De Schone Zakdoek<\/em> 23-24.<\/p>\n

Deze column verscheen eerder op Neder-L<\/a>.\u00a0<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nieuwe aandacht voor het uniekste tijdschrift uit de Nederlandse literatuur Het tijdschrift\u00a0De Schone Zakdoek\u00a0waart als een mythe door de Nederlandse literatuurgeschiedenis. Niet alleen omdat\u00a0De Schone Zakdoek\u00a0het enige Nederlandse surrealistische tijdschrift was, maar ook, of eigenlijk vooral, omdat een nummer van het tijdschrift schaars goed was. Het verscheen namelijk tussen 1941 en 1944 in de bijzondere […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42,67],"tags":[],"class_list":["post-430","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nederlandse-literatuur","category-tijdschrift"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mariekewinkler.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/430","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mariekewinkler.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mariekewinkler.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mariekewinkler.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mariekewinkler.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=430"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mariekewinkler.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/430\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mariekewinkler.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=430"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mariekewinkler.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=430"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mariekewinkler.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=430"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}